Doğru Ampul Nasıl Seçilir? Kutudaki 6 Bilgi
Doğru ampul nasıl seçilir? Gelin anlatayım! Ama seçim şakası yapanı üzerim. :)
Ampul kutusunun üzerinde bir sürü sayı ve harf var ama hepsi aynı derecede önemli değil. Bakmanız gereken altı bilgi var: Lümen, Kelvin, CRI, duy tipi, watt ve enerji sınıfı. Hepsini sırayla, net sayılarla anlatıyorum.
Önce ampulün türü: LED alın
LED, akkor, floresan ve halojen dediğimiz dört ana ampul çeşidi var. Evlerimiz için en uygun ve en ekonomik olanı LED. Z kuşağı zaten "akkor" dediğimde elendi. :) Bu yüzden aşağıda anlattığım her şey LED ampuller için.
Kutuda bakacağınız altı bilgi
Örnek bir kutu şöyle görünür: 800 lm, 2700 K, CRI 90, E27 ve 8 W, yanında da renkli enerji etiketi. Çizimdeki numaralar aşağıdaki başlıkların sırasıdır.

1. Lümen: Ampul ne kadar parlak?
Paketteki en önemli değer lümen, kısaca lm. Lümen ne kadar yüksekse ampul o kadar parlak.
Bir odanın toplamda kaç lümene ihtiyacı olduğunu şöyle hesaplayın:
Salon ve yatak odası: Her 10 metrekare için 1000-2000 lümen
Mutfak ve banyo: Her 10 metrekare için 3000-4000 lümen
Yani 20 metrekarelik bir salona toplam 2000-4000 lümen gerekir. Bu toplamı tek bir ampulden beklemeyin: Odadaki bütün ampullerin lümenini toplayın. Tavanda çok ampullü bir armatürünüz varsa her bir ampulün 400-500 lümen olması yeter.

İpucu: Eski akkor ampullere alışkınsanız aşağıdaki yaklaşık değerler hangi lümeni arayacağınızı gösterir.
40 watt'lık akkor ampul yerine: Yaklaşık 470 lümen
60 watt'lık yerine: Yaklaşık 800 lümen
75 watt'lık yerine: Yaklaşık 1050 lümen
100 watt'lık yerine: Yaklaşık 1500 lümen
2. Kelvin: Işık sarı mı, beyaz mı?
Kelvin (K) ışığın rengini, yani renk sıcaklığını söyler. Sayı ne kadar düşükse ışık o kadar sarı. Salon ve yatak odaları için en uygun değer 2700 K, yani sıcak beyaz. Hoş bir sarısı var.
Türkiye'de nedense bu sarı ışığa "gün ışığı" diyenler var. Bu yanlış: Gerçek gün ışığı 5000 K ve üstüdür, yani laboratuvar gibi bembeyazdır. O yüzden kutudaki isme değil sayıya bakın. Hangi odaya kaç Kelvin gerektiğini Sarı ışık mı, beyaz ışık mı? yazısında oda oda anlattım.
3. CRI: Renkler olduğu gibi mi görünüyor?
Kutuda en az bakılan, evde ise en çok fark edilen değer CRI. Bazı kutularda Ra diye yazar. Işığın renkleri ne kadar doğru gösterdiğini 0 ile 100 arasında bir puanla söyler ve 100, renklerin hiç bozulmadığı anlamına gelir.
CRI düşükse domates soluk, yüzünüz yorgun görünür, lacivert çorapla siyah çorabı da ancak sokağa çıkınca ayırt edersiniz. 😂 Suç sizde değil, ampulde.
Kriter net:
Evin her yerinde: En az 80
Renge baktığınız yerlerde, yani mutfak tezgahında, banyo aynasında ve gardırobun önünde: En az 90
Bazı kutularda CRI üç haneli bir kodun içinde durur. İlk rakam CRI'yi, son iki rakam Kelvin'i söyler: 827, CRI'si 80'lerde ve 2700 K olan bir ampuldür, 930 ise CRI'si 90'larda ve 3000 K olan bir ampul. Kutuda CRI ya da Ra hiç yazmıyorsa o ampulü renge baktığınız yerlere almayın.
4. Duy tipi: Ampul yerine oturacak mı?
Duy, ampulün bağlandığı yer. En sık kullandığımız duy E27. Buradaki E vidalı duyu gösterir, sayı da vidanın milimetre cinsinden çapıdır: E27'de 27 mm, ince duy dediğimiz E14'te 14 mm. Spotlarda sık gördüğünüz GU10'da ise vida yok, iki pim var ve pimlerin arası 10 mm.

Duya uymayan ampul dünyanın en güzel ışığını da verse elinizde kalır. Mağazaya giderken eski ampulü yanınıza alın ya da üzerindeki yazının fotoğrafını çekin.
5. Watt: En çok kafa karıştıran sayı
Bu W var ya, aslında en önemsizi o ama kafanızı en çok o karıştırıyor. Bazı kutularda "4 W = 60 W" yazıyor. Bak bak laflara bak, 2+2 de 44 o zaman. :)
Açıklayayım. Eskiden akkor ampuller yaygınken parlaklığı watt'tan anlardık: 60 watt'lık ampul 40 watt'lıktan daha parlaktı. LED'lerde öyle değil. Watt yalnızca ampulün harcadığı elektriği söyler, sağdaki sayı ise nostalji için yazılır. Yani kutu size şunu diyor: "Bu LED ampul 4 watt harcar ama eski 60 watt'lık akkor ampulün parlaklığını verir, rahat olun."
Parlaklığı öğrenmek için watt'a değil lümene bakın.
6. Enerji sınıfı: Hangisi daha az elektrik harcıyor?
Kutudaki renkli etiket enerji sınıfını gösterir. Sınıflar A'dan G'ye gider ve en verimlisi A'dır: Ne kadar yeşil, o kadar iyi.
Etikete bakmadan da karşılaştırabilirsiniz: Aynı lümeni daha az watt ile veren ampul daha ekonomiktir. Bir ampul 800 lümeni 5,9 watt harcayarak, diğeri 8 watt harcayarak veriyorsa 5,9 watt'lık olanı alın.
Kutuyu elinize aldığınızda
Lümen: Salon ve yatak odasında her 10 metrekare için 1000-2000, mutfak ve banyoda 3000-4000
Kelvin: Salon ve yatak odası için 2700 K
CRI: En az 80, renge baktığınız yerde en az 90
Duy: Eski ampulünüzle aynı, çoğu zaman E27 ya da E14
Watt ve enerji sınıfı: Aynı lümeni en az watt ile veren ampul
Dimer: Dimeriniz varsa kutuda "dim edilebilir" yazmalı
Ampul tamam, peki lamba nereye?
Ampul alırken bilmeniz gerekenler bunlar. Aydınlatma ise bundan çok daha kapsamlı bir konu, çünkü lambanın yeri koltuğun, masanın ve yatağın yerine bağlıdır. Önce yerleşim netleşir, ışık onu takip eder.
Yerleşim, renk, mobilya ve alışveriş kararlarında kararsız kaldıysanız Online İç Mimarlık seanslarında ölçüleriniz ve fotoğraflarınız üzerinden bunları birlikte netleştiriyoruz. Seanstan sonra yerleşim planı, ürün önerileri, seans kaydı ve seans özeti e-postanıza geliyor.
Artık ampul kutusundaki her sayının ne dediğini biliyorsunuz. Raf sizden korksun. 😂




Yorumlar